đề tài - dự án

Nghiên cứu Ứng dụng Laser bán dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên


I. Lời nói đầu
 
I.1 Đôi lời về các phương pháp điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em
 
Bại não là tình trạng bệnh lý hoặc tổn thương của não trước khi được phát triển đầy đủ, gây ra những trở ngại vận động hoặc những tư thế dị thường. Đa số bệnh nhi bại não có kèm theo triệu chứng giảm sút trí lực, có những hành vi bất thường, rối loạn cảm giác và trí giác.
 
Về mặt lý thuyết cho thấy: theo sự phát triển của sinh lý thần kinh, vật lý trị liệu có thể dùng những phương pháp với những dụng cụ hỗ trợ để cải thiện và tạo điều kiện để động tác của bệnh nhi phát triển, có thể làm cho những chức năng của bệnh nhi bại não dần dần trở lại bình thường.
 
Tuy vậy, đối với bệnh nhi bại não, nếu chỉ đơn thuần huấn luyện, châm cứu, dùng Trung dược hoặc Tây dược đều khó đạt được kết quả hồi phục hoàn toàn. Đó là nhận xét của Khoa Hồi phục Chức năng Thần kinh trẻ em – Bệnh viện Phụ - Nhi, thành phố Nam Hải, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.
 
Chính vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra một phương pháp trong điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên có hiệu quả, phù hợp với tình hình kinh tế của đất nước, điều đó sẽ có ý nghĩa rất lớn.
 
I.2 Kết quả nghiên cứu của nước ngoài làm điểm tựa cho việc nghiên cứu của chúng tôi
 
Năm 1989, Hội nghị khoa học toàn quốc về Bại não được tổ chức tại Trùng Khánh, Trung Quốc. Kỷ yếu của Hội nghị được đăng ở Tạp chí y khoa Trung Quốc, số 27, năm 1989.
 
Hội nghị Quốc tế về hiện đại hóa y dược học cổ truyền, được tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh từ 30/03/2002 – 31/03/2002, có bản báo cáo của nhóm Lưu Chấn ở Khoa Hồi phục Chức năng Thần kinh trẻ em – Bệnh viện Phụ - Nhi, thành phố Nam Hải, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc – với tên gọi “Nghiên cứu ứng dụng phương thức ba kết hợp trong điều trị hồi phục chức năng bại não” được chúng tôi đặc biệt quan tâm. Cụ thể gồm các vấn đề chính sau đây:
 
1) Từ 1988 – 2000, nhóm nghiên cứu đã thực hiện điều trị cho 350 bệnh nhi bị bại não. Số bệnh nhân này được chia làm hai nhóm
 
- Nhóm thứ nhất: được điều trị theo phương thức kết hợp, gồm 300 bệnh nhi bại não. Kết quả kiểm tra CT scanner cho thấy: 228 ca có biến đổi bệnh lý ở não, gồm: teo não nhuyễn hóa cục bộ, chất trắng kém phát triển, chiếm 76%.
 
- Nhóm thứ hai – nhóm đối chứng: được điều trị bằng phương pháp kinh điển gồm 50 bệnh nhi bại não. Kết quả kiểm tra cho thấy 39 ca: biến đổi bệnh lý ở não, chiếm 78%:
 
Sau 6 tháng điều trị, các bệnh nhi được kiểm tra CT scanner với kết quả như sau:
 
Ở nhóm nghiên cứu 228 bệnh nhi bị teo não, não nhuyễn hóa, chất trắng kém phát triển thì có 61 trường hợp hồi phục bình thường hoặc chuyển biến tốt, chiếm 26.75%.
 
Ở nhóm đối chứng: trong 39 trường hợp (có tổn thương tương tự nhóm nghiên cứu) được điều trị, chỉ có 01 ca chuyển biến, chiếm 2.56%.
 
Trên cơ sở kết quả trên, nhóm nghiên cứu kết luận: quá trình hồi phục tổ chức não của trẻ em trong giai đoạn phát triển khác với sự hồi phục của người trưởng thành có nảo đã hết giai đoạn phát triển. Tổ chức não ở trẻ em có thể co giãn, có khả năng phục hồi rất cao, trong những hoàn cảnh đặc biệt còn có khả năng tái sinh.
 
2) Kết quả kiểm tra đa phổ nội động mạch ở bệnh nhi bại não cho thấy
 
Tốc độ lưu huyết động mạch cảnh thấp hơn bình thường.
 
Chỉ số huyết trở trong lòng mạch cao hơn bình thường.
 
Kết quả kiểm tra SPECT ở bệnh nhi bại não phát hiện 93% có giảm áp lực thành mạch.
 
Căn cứ vào kết quả nghiên cứu lâm sàng vi tuần hoàn của 171 ca bệnh nhi bại não, nhóm nghiên cứu kết luận: tăng huyết trở vi tuần hoàn kéo dài là một nhân tố ức chế chủ yếu sự phát triển não ở bệnh nhi bại não.
 
3) Đại bộ phận bệnh nhi bại não thường kèm theo suy dinh dưỡng hoặc còi xương, thiếu máu hoặc hệ tiêu hóa hấp thụ kém
 
Ngoài ra còn có một số không ít bệnh nhi bại não có suy giảm miễn dịch. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự duy trì huấn luyện hồi phục, cũng như ảnh hưởng đến tốc độ phát triển não và phát dục bình thường của bệnh nhi bại não.
 
II. Cơ sở lý luận của phương pháp điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên bằng laser bán dẫn công suất thấp
 
II.1 Đôi lời về phương thức điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên
 
Bại não là một trong những di chứng ảnh hưởng nghiem trọng đến sức khỏe của trẻ em, đặc biệt là hệ thống thần kinh.
 
Ở Trung Quốc có tỷ lệ trẻ em bị bại não là 1.8 – 6%, Mỹ 1.33%, Anh 1.2 – 2.5%. Ở Việt Nam tuy chưa có số liệu thống kê trên toàn quốc, song số lượng trẻ em bị bại não là không nhỏ, vì ở mỗi tỉnh đều có một trung tâm chuyên nuôi dạy trẻ em khuyết tật. Trong đó, số bệnh nhân bị bại não chiếm 2/3. Ở thành phố Hồ Chí Minh, ngoài bệnh viện Nhi Đồng I và II, còn có ít nhất hai Trung tâm chuyên nuôi dưỡng và dạ dỗ trẻ em khuyết tật, đó là:
 
- Trung tâm nuôi dưỡng, bảo trợ trẻ em khuyết tật Thị Nghè, quận Bình Thạnh. Cơ sở này có sự bảo trợ của Pháp.
 
- Trung tâm nuôi dưỡng, bảo trợ trẻ em khuyết tật Thiên Phước, gồm có hai cơ sở: cơ sở ở quận 12 và cơ sở ở huyện Củ Chi.
 
Số lượng bệnh nhi bị bại não là không nhỏ, trình độ chuyên môn của cán bộ điều trị ở các trung tâm chưa cao, chi phí nuôi dưỡng và điều trị đều dựa vào sự trợ giúp của quốc tế và các nhà hảo tâm trong nước.
 
Chính vì vậy, trong quá trình nghiên cứu để tìm ra phương pháp mới trong điều trị phục hồi chức năng do bạ não ở trẻ em gây nên thì đều được trình bày ở trên.
 
II.2 Cơ chế điều trị của phương pháp
 
II.2.1 Nguyên tắc điều trị
 
Khi thực hiện điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên bằng laser bán dẫn công suất thấp, phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:
 
Không làm nặng thêm các phần tổn thương mà bệnh nhi đã mắc phải.
 
Không gây đau, cảm giác khó chịu, nhằm từng bước để bệnh nhi tham gia điều trị.
 
Trong quá trình điều trị, không xảy ra tai biến cũng như phản ứng phụ sau khi kết thúc điều trị.
 
II.2.2 Về cơ chế điều trị
 
1. Tăng cường dòng máu đầy đủ với chất lượng cao để nuôi não và các tổn thương khác của bệnh nhi bị bại não bằng laser bán dẫn nội tĩnh mạch.
 
Khi sử dụng laser bán dẫn nội tĩnh mạch sẽ mang lại hai điều cơ bản sau đây:
 
a) Điều thứ nhất: tác động trực tiếp lên các thành phần của hệ tuần hoàn: tim, mạch máu và máu để nhằm cải thiện tuần hoàn máu, cụ thể như sau:
 
- Đối với tim: làm cho tim khỏe, thực hiện tốt chức năng bơm máu đến các bộ phận của cơ thể.
 
- Đối với mạch máu: làm cho mạch máu thông thoáng hơn, sự đàn hồi của nó tốt hơn.
 
- Đối với máu: giảm kết dính tiểu cầu, hoạt hóa hệ tiêu sợi huyết, tối ưu hóa phổ lipid máu,…
 
Những điều nêu trên đư đến chất lượng dòng máu tốt hơn. Hay nói cách khác, huyết trở tuần hoàn máu sẽ giảm đến mức tối thiểu. Từ đó, dòng máu sẽ lưu thông tốt hơn.
 
b) Điều thứ hai: khi hệ tuần hoàn máu được cải thiện sẽ dẫn đến hàng loạt hiệu ứng toàn than như:
 
- Điều chỉnh miễn dịch đặc hiệu và không đặc hiệu.
 
- Tăng khả năng kết hợp oxy với hồng cầu, tăng vận chuyển oxy trong máu.
 
- Tăng cường hoạt tính kháng oxy hóa.
 
- …
 
Những hiệu ứng toàn thân vừa nêu trên rất thích hợp cho việc điều trị tổn thương ở não, hệ thống thần kinh của trẻ em bị bại não.
 
2. Sử dụng các đáp ứng sinh học do hiệu ứng kích thích sinh học mang lại trong điều trị phục hồi chức năng do bại não gây nên ở bệnh nhi.
 
Khi chùm tia laser công suất thấp tác động lên mô sống với mật độ công suất trong khoảng (10-4 – 100)W/cm2, với thời gian chiếu từ 10 giây đến hàng chục phút, sẽ xảy ra hiệu ứng kích thích sinh học. Nhờ hiệu ứng này mang lại hàng loạt đáp ứng sinh học mà y văn thế giới đã khẳng định là:
 
- Đáp ứng chống viêm.
 
- Đáp ứng chống đau.
 
- Đáp ứng của tổn thương tế bào.
 
- Đáp ứng tái sinh.
 
- Đáp ứng của hệ miễn dịch.
 
- Đáp ứng của hệ tim mạch.
 
- Đáp ứng hệ nội tiết.
 
Các đáp ứng sinh học trên đây là công cụ đắc lực phục vụ cho việc điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên.
 
Một vấn đề được đặt ra: sử dụng phương thức nào làm cho các đáp ứng sinh học – do hiệu ứng kích thích sinh học – xảy ra nhanh hơn và mạnh hơn.
 
Kết quả khảo sát bằng thực nghiệm thực hiện tại Nga cho thấy: khi sử dụng hiệu ứng hai bước sóng đồng thời do hai loại laser bán dẫn làm việc ở hai bước sóng khác nhau tạo nên sẽ làm cho các đáp ứng sinh học xảy ra nhanh và mạnh hơn.
 
Kết quả mô phỏng sự lan truyền chùm tia laser bán dẫn làm việc ở các bước sóng khác nhau với công suất thấp từ bề mặt da vùng đầu đến các miền khác nhau của não bằng phương pháp Monte Carlo ,được thực hiện tại trường Đại học Bách Khoa Tp. Hồ Chí Minh cho thấy: hai bước sóng 780nm và 940nm đạt được các độ sâu cần thiết.
 
Trên cơ sở kết quả khảo sát của hai công trình trên, chúng tôi chọn laser bán dẫn làm việc ở bước sóng 780nm và 940nm để tạo ra hiệu ứng hai bước sóng đồng thời, tác động trực tiếp lên:
 
Vùng vận động, vùng nhận thức, vùng ngôn ngữ,…theo phương thức đầu châm trong châm cứu cổ truyền phương Đông. 

 


Đầu châm


 
a) Vùng tổ thương ở não từ kết quả chụp CT scanner hoặc MRI.  
     
b) Vùng cột sống cổ đối với bệnh nhi có cổ yếu. Đa số bệnh nhi bị bại não trong lứa tuổi từ 1 tuổi đến 3 tuổi bị yếu cổ.        
 
c) Hai đám rối thần kinh ở vùng cổ và vùng thắt lưng, nhằm:    
    
- Làm cho cột sống lưng vững để làm điểm tựa cho việc ngồi, đứng và đi sau này.    
 
- Khai thông mạch máu và dây thần kinh ở phía tay và chân bị co gấp.
 
3) Kích thích các huyệt ở tay hoặc chân cần hồi phục chức năng vận động ở bệnh nhi bị bại não bằng quang châm laser bán dẫn làm việc ở bước sóng 940nm, gồm có 10 kênh. Hoặc chỉ sử dụng các huyệt Hoa Đà Giáp Tích dọc hai bên cột sống.
 
Hoạt hóa hệ miễn dịch của bệnh nhi bị bại não theo các phương thức sau đây:
 
Sử dụng hiệu ứng hai bước sóng đồng thời tác động lên: tuyến ức, lách và các lympho gần vị trí tổn thương.

 


Hệ miễn dịch

 
 Sử dụng quang châm bằng laser bán dẫn làm việc ở bước sóng 940nm lên các huyệt: Hợp Cốc, Khúc Trì, Túc Tam Lý, Huyền Chung, Tam Âm Giao.
 
Sử dụng laser bán dẫn nội tĩnh mạch.
 
- Kết hợp: phục hồi chức năng và chế độ dinh dưỡng tại gia đình là bảo đảm cơ bản cho việc củng cố kết quả điều trị. Để đạt được mục tiêu trên, chúng tôi cho ra đời đĩa VCD “Hồi phục chức năng và chế độ dinh dưỡng cho trẻ em bại não tại gia đình”.
 
II.3 Thiết bị điều trị phục hồi chức năng do bại não gây nên ở trẻ em bằng laser bán dẫn công suất thấp
 
Trên cơ sở lý luận của phương pháp điều trị vừa trình bày ở trên, chúng tôi tiến hành ở trên, chúng tôi tiến hành thiết kế và chế tạo thiết bị điều trị. Để thực hiện điều trị phục hồi chức năng do bại não gây nên ở trẻ em, cần phải sử dụng:
Thiết bị Laser bán dẫn nội tĩnh mạch.
 


Thiết bị Laser bán dẫn nội tĩnh mạch        
 

Điều trị bằng Laser bán dẫn nội tĩnh mạch
 

Thiết bị quang châm - quang trị liệu bằng Laser bán dẫn công suất thấp loại 12 kênh

 
III. Tổ chức điều trị lâm sàng
 
Hiện nay, nhiều cơ sở sử dụng hai loại thiết bị nêu trên trong điều trị phục hồi chức năng do bại não gây nên ở trẻ em, như:
 
1. Trung tâm nuôi dạy trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, tỉnh Trà Vinh.
 
2. Trung tâm nuôi dưỡng, bảo trợ trẻ em khuyết tật Thiên Phước, gồm có hai cơ sở: cơ sở ở quận 12 và cơ sở ở huyện Củ Chi.
 
3. Phòng chẩn trị y học cổ truyền thuộc Nhà thờ Tân Định, Tp. Hồ Chí Minh.
 
4. Phòng chẩn trị y học cổ truyền thuộc Nhà thờ thành phố Cà Mau.
 
5. Trạm y tế phường 11, quận Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh.
 
6. Phòng điều trị phục hồi chức năng Tân Châu, An Giang
 
7. ….
 
Kết quả điều trị của các cơ sở trên được trình bày ở Kỷ yếu Hội nghị khoa học và công nghệ lần thứ 10, phân ban quang châm bằng Laser bán dẫn, tháng 10 năm 2007.
 
Các hình ảnh điều trị cho trẻ em bị bệnh bại não:  

 


 

 

 
IV. Kết luận
 
Phương pháp điều trị phục hồi chức năng do bại não ở trẻ em gây nên bằng laser bán dẫn công suất thấp là một phương pháp mới đã được kiểm nghiệm với những đặc tính nổi bật sau đây:
 
1) Đáp ứng tốt sự phục hồi chức năng như mong đợi đối với trẻ em bại não.
 
2) Trong quá trình điều trị không gây đau và cảm giác khó chịu, thích ứng cho việc điều trị ở trẻ em.
 
3) Trong quá trình điều trị không gây tai biến hay phản ứng phụ có hại cho sức khỏe của bệnh nhân sau khi điều trị.
 
4) Kỹ thuật điều trị đơn giản, dễ phổ cập rộng rãi.
 

Hội Laser Y học Bình Dương

 

các bài viết liên quan


địa bàn triển khai ứng dụng laser quang châm

Tổng lượt truy cập: 404.405

Đang online: 364